Author: Институт перевода Библии
Date: 2024-04-28T06:47:30.890281+00:00

ЦӀийи Йикьрар: Коринф-2

ЦӀийи Йикьрар: Коринф-2

1. Сифте гаф

1. Коринф-2

1. Читин гафар

2. Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

3. Картйир

4. Шиклар

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

ЦӀийи Йикьрар

Библия илтӀикӀру Институт

Москва

2010

ЦӀийи Йикьрар

Фикрар-хиялариз:

ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-149-1

© Институт перевода Библии, Москва, 2010

Сифте гаф

Сифте гаф

Гьюрматлу дустар!

Учвухь хьайи му «ЦӀийи Йикьрар» кӀуру Китаб Аллагьдин гирами китабдин кьюбпи пай ву.

Сабпи пай, Кюгьне Йикьрар, мегьел жугьуд чӀалнаан ихь чӀалназ илтӀибкӀнадар. Дидин кӀулин мяна-метлеб, сар касди, Адамди, учв халкь гъапӀу Аллагьди кӀуруб дарапӀди, фици гьадгъулантина гъабхьи вари инсаният гунагьвалиъ абхънуш ва гьадму гунгьиккан адмийир уьрхбан бадали гьапӀну ккундуш, улупуб ву. Яни Дугъу Чаз Чан хусуси халкьди жугьдар ктагъуру, дурарихъди Йикьрар йитӀну, Къанун дебккру, хъа дурарихьан думу Йикьрар, Къанундиъ улупнайиси, кӀулиз адагъуз гъабхьундар. Дурари, чпин терефнаан, Йикьрар тамам апӀури гъахьундар кӀури, Аллагьра, дурариз дилигну, Чав кӀуруб тамам апӀбахьан гьудучӀвундар. Жугьдарихъди йитӀнайи Йикьрарилантина вари инсаниятдиз дубхьну ккуни ужʼвал Аллагьди тамам апӀури имийи. Гьамус Дугъу жугьдарихъди ваъ, хъа вари инсанарихъди ЦӀийи Йикьрар йитӀну ккундийи. ЦӀийи Йикьрар чпин ихтиярнаъ учӀвган, сабпи Йикьрар йирсивализ, яни кюгьневализ илтӀикӀнийи.

Аммаки, гьадму Кюгьне Йикьрарна Къанун инсанариз, чпин удудукьрувал ва чиб-чпиинди чпин гунгьариан удучӀвуз даршлувал улупуз кӀури, ЦӀийи Йикьрарихъ хъапӀрайи рякътӀан дайи. Ари гьадму Кюгьне Йикьрариъ жугьуд халкьдихъди улхури гъахьи Аллагь гьаму ЦӀийи Йикьрариъра, инсанарин арайиз дуфну, Учв адмиси адмийирихъди улхури гъахьну ва гьамус, гъиямат йигъаз хъана гъюрза дупну гаф тувну, аьршариз душна.

Думу адмийиригъна гьаз гъафну? Кюгьне Йикьрариъ Къанундиинди гьарсар касди чан гунгьихъанди мал гъурбан дапӀну ккундийи, гьякьди апӀуруш, гунагь гъапӀур аьжализ тувну ккундийи, хъа Аллагьдиз гьарсар кас масанди ву: Дугъу, инсан чӀивиди гъитну, гьадгъан гунгьарихъанди маларин ифи удубзуз гъитру, эгер гунагь гъапӀу гьар касдин ифи удубзуйиш, дюнʼяйиин гьич сар каскьан гъузидайи, гьаддиз инсандихъанди инсандин гунгьин жаза малариин алабхъуру.

Аллагьдиз инсанар гьадмукьан ккун гъахьнушра, дурар гунгьарихъан хътакундар. Фукьанна фукьан ва фукьандизкьан гьич саб тахсир ктру маларин ифи удубзури хьидихъа! Аллагьдиз инсан гьадмукьан масанди вуйиган, Дугъу дурарихьан гъиямат йигъан Чан улихь гьич саб тахсир ктарди дугъужвуз шлуси, саб ужу шлу рякъ ктабгъну ккундийи. Сар балайикк ккахънайиган, думу ккунири гьапӀну ккунду? Дюз вучва, жвуван жан гьяйиф дапӀну ккундар; ари Чав халкь гъапӀу инсан масан гъапӀу Аллагьдира, гунгьариъ кӀулихъди арснайи инсан марцц апӀбан бадали, Чан жан гьяйиф дарапӀди, варидарихъанди сар Учв гъурбан гъахьну. Дугъу гъапӀу ужувлаз дилигну, гьар шли Думура гьаци ккун гъапӀиш, дицир Дугъахъди гьаммишандиз женнетдиъ ахъди. Жараси женнетагьли хьуз шлуб дар.

Ари Аллагьдин гьадму ужувлакан ктибтурайи Гирами китабдин кьюбпи пайназ ЦӀийи Йикьрар кӀуру. Душваъ Аллагьдин гьадму ужувлакан ва Дугъан веледар хьпан бадали, инсанари гьапӀну ккундуш, ктибтура. Аллагьди, Чав гъапӀу ужувлакан вари инсаниятдиз хабар дебккай, гъапну, ари гьадму Хабар – ЦӀийи Йикьрар, учу, табасаран чӀалназ илтӀибкӀу Рашид Азизовди, гъалатӀар ктагъу Шарафудин Дашдемировди, Шамиль Казиевди, Сабрина Шихалиевайи, Михаил Алексеевди ва Гирами китабар илтӀикӀру институтдин, бицӀирилан ккебгъну, вари гъулугъчйири табасаран халкьдиз дебккрача.

ЦӀийи Йикьрарнаъ улупнайи гьядисйир хьуз хъюгъхъанмина, яни думу Ужʼвал инсаниятдиз дебккхъанмина кьюд агъзур йистӀан зиина гъубшну. ЦӀийи Йикьрарин пай гьадму гьядисйир чпин улариз гъяркъю шагьидари грек чӀалниинди дибикӀнайи Гирами китаб ву. Дидин хъана уччвуйи гъавриъ ахъруси, Китабдин ахириъ, алахьру читин гафарин мяна ачухъ апӀурайи словарь ва гьядисйир наан шули гъахьнуш гъавриъ тӀаърайи шиклар, схемйир ва картйир туврача.

ЦӀийи Йикьрар 27 Китабдикан ибарат дубхьнайи саб гъварч ву, ва, урхрудариз сацӀиб гъавриъ ахъуз кюмек ибшри дупну, гьар Гирами китабдин улихь дидкан жикъидиси мялуматра туврача.

Библия илтӀибкӀру институтди думу табасаран чӀалназ илтӀибкӀдариз, дидин редакторариз ва думу адабгъуз кюмек гъапӀдариз – варидариз чухсагъул кӀура. Табасаранариз чпин багъри чӀалниинди Аллагьдин Гаф урхуз мумкинвал хьувалиин учу шад вуча.

Библия илтӀикӀру институт

Коринф-2

Коринф-2

1. Коринф-2

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

Коринф-2

Коринфдиъ айи хъугърудариз 2-пи кагъаз

Коринфдиъ хъугърудариз вуйи Павелин сабпи кагъзи вари месэлйир гьуркӀну гьял гъапӀундайи. Думу кагъзин хъугърудариз вуйи тясир мянфяаьтлуб вуди гъабхьну, аммаки гьял дапӀну ккуни жара суаларра арайиз удучӀвнийи ва дурарра гьял дапӀну ккундийи, гьаддиз кьюбпи кагъаз чарасуз лазим вуйи. Кагъзиан рябкъюрайиси, Павел Исайин вакил вуйивалихьна гьацӀари сабан чпин тереф ачухъди улупнадайи. Коринфдиъ, Исайин вакилар вуча кӀури, уччву улхбар-рахбар апӀури лицурайи иблисари хъугърударикан сакьюдар чпин терефназдира кмиди хъчӀюхнийи. Му кагъзиъ, сабан алахьу кучӀлин вакиларихъди мягъянай, хъа дурари Исайикан ва хъугъуваликан кӀуруб дикъатнаан ахтармиш апӀинай, хъасин дурар фужар вуш, аьгъю хьибди, кӀурайи Павели му Коринфдин хъугърударин гизаф гьяйифар зигурайивал рябкъюра. Гьатму терефнаан, сабпи кагъзиъ улупнайи насигьятар хъугънайидари фикриз гъадагъган, Павел разира духьнайи. Коринф агьлариз чан уьмрикан ктибтури, Павели Аллагьдин рягьимлувал кӀваин хура, фицики, ляхнар фукьан гъагъидар ва писдар вушра, Агъайи дурар ужувлариз илтӀикӀуру.

1

Павели, Агъайиз баркаллагь кӀури, Дугъан ад за апӀура

1^1Аллагьдин амриинди Иса Месигьдин вакил духьнайи Павелихьан ва Тимофей гъардшихьан – Коринфдиъ Аллагьдихъ хъугърудариз ва Ахаяйин варишвариъ яшамиш шулайи Аллагьдин гирами халкьдиз+.

2Аллагьдихьан, ихь Адашдихьан ва Агъа Иса Месигьдихьан мясляаьт ва ужʼвал ибшричвуз!

3Рягьимлувалин Адаш, ухьу ккаарцурайи Аллагь, ихь Агъа Иса Месигьдин Адаш ва Аллагь, гъит ужувлан аднаъ ишри+. 4Ихь гьарсаб читинвалиъ Дугъу ухьу ккарцура. Дердериъ ахьнайи жара адмийир ухьура гьаци ккарцбан бадали, Аллагьди ккарцурахьу. 5Гьаз гъапиш, Месигь бадали ухьʼин алахьурайи аьзабар фукьан аьхюдар вуш, Месигьдиланмина вуйи ккарцувалра гьадму кьадар артухъ шулахьуз+. 6Уьмриъ учʼин алахьурайи читинвалар, учву ккарцбан ва уьрхбан бадали аьгь апӀурайидар вуйич. Учуз дурубкьнайи ккарцувал, учвура ккарцбан бадали, туврайиб вучуз. Диди, учу аьгь апӀурайидарстар учвʼинра алахьру аьзабар учвура кӀубанди аьгь апӀбан бадали, кюмек апӀидичвуз+. 7Учвук ижми миж кайич, ва аьгъячуз: ич аьзабарин пай гъадабгъурайиси, учву ич ккарцувалинра пай гъадабгъурачва.

8Узуз, гъардшар, Азияйиъ айиган учʼин улукьу читинваларикан учвузра аьгъю дубхьну ккундузуз. Дурар гьадмукьан аьгь апӀуз даршлукьандар вуйики, сарун учу чӀивиди гъузур кӀури, миж кимдайич+. 9Учу сарун чӀивиди гъитур кӀури хиял дайич, аьжал гьадабтӀнайчуз, аммаки мици, учу учук ваъ, хъа гъачӀидар чӀиви апӀру Аллагьдик миж кади гъузбан бадали, гъабхьиб вуйи+. 10Гьадгъу аьжалин хатӀайиккан ккадаунчу, ва гьамусдихъантинара ккадаиди! Ич Гьадгъак миж кайич, учу уьрхиди кӀури+. 11Учву, ккарагури, учуз кюмек апӀурачва. Гизафдар ккарагну, Аллагьди багъишар учуз гъапӀган, гизафдари учхъанди чухсагъул пиди+.

12Учу, гьаму дюнʼяйиндарихъди, иллагьки учвухъди ич аьлакьйир, намуслуди ва дугъриди дерккри гъахьунча, – ич марцци намуснура гьаци кӀура, – учу гьамдиинди тяриф апӀурача. Му учуз Аллагьдихьан дурубкьнайиб ву+. 13-14Учу гъибикӀубдик, дурхну, гъавриъ адрахъуб, гьич фукӀара гъабхьундаричв. Ич гьубкӀну гъавриъ ахъну, – хъа саб кьадар учву гьамустӀанра ич гъавриъ ачва, – Агъа Иса Месигь хъадакну гъюру Йигъан, учу учвʼинди тяриф апӀурайиси, учвура учʼинди апӀур кӀури, йиз миж кайиз+.

15Гьаци шлуб аьгъяди, учвуз кьюбан ужʼвал хьузди, сифте учвухьна гъюз ккунди азуз+. 16Македонияйиз гъягъюрайир учвʼин улукьуз ккайза, хъасин – кьяляхъ гъюрурра, ва гьадмуган узуз Ягьудияйиз гъягъюз кюмек апӀидийчва+. 17Учву, узу мици фикир дарапӀди дапӀна, кӀури, хиял апӀурайчва? Ясана, фагьумсузди, узу гьадму саб гагьди «авра» «ваъра» кӀурайиси?

18Аллагьдин улихь тасдикь апӀураза: узу учвуз кӀурайиб саб гагьди «авра» «ваъра» кӀури кӀурадарза+. 19Учвуз узу, Сильванди ва Тимофейи хабар дебкку Аллагьдин Бали, Иса Месигьди саб гагьди «авра» «ваъра» кӀурадар, Дугъаъ айиб гьарган «ав» ву!+
20Аллагьди тувнайи вари гаф Иса Месигьдиъ тамам гъабхьну! Гьаддиз Аллагьдин ад бадали Гьадгъахъди сатӀи духьнайидари «Амин» кӀурача+. 21Учвура учура Месигьдиъ саб духьнайивал ижми АпӀурайир Аллагь ву. Гьадгъан гъуллугънаъ хьуз Аллагьди ухькан ччим кадатна 22ва Чан лишан учʼин йивна. Ихь юкӀвариъ Дугъу, гъюз имбубдин тасдикьвал вуди, Гирами Рюгь аъна+.

23Узу гьамусдиз Коринфдиз, ичв язухъ апӀури, гъафундайза, Аллагь шагьид ву+. 24Учуз, ичв хъугъувалиин агъавал апӀуз ккунди адарчуз, ваъ, учу апӀурайиб вари, ичв шадвализ вуйич, гьаз гъапиш учву хъугъувалиъ мюгькамди дийигъначва.

2

Павелин насигьятар

2^1Гьаддиз, учву пашман апӀуз кӀури, сарун учвухьна дарфуз, кьаст гъапӀунза. 2Эгер узу учву пашман гъапӀиш, узлан пашман гъахьири узу шад дарапӀди, сарун шли апӀиди+? 3Узу гьатмунуб кагъаз, учвухьна гъафиган узу рази ктауз ккайидарилантина пашман дархьуз, гъибикӀнийза. Йиз шадвал – ихь вардин шадвал вуйивалик саб шак кадариз. 4Учвуз думу кагъаз нивгъар рузури, юкӀв гъагъиди, кӀваъ дерд ади гъибикӀнийза. Йиз метлеб учву пашман апӀуб дайиз, хъа узуз учву фукьан масанди вуш, учвуз аьгъю хьпан бадали, гъибикӀнийза+.

5Узу пашман гъапӀури, неинки узу, хъа, сацӀиб вушра (му йиз заанвал дариз), учву вари пашман гъапӀну. 6Сарун дугъаз гизафдарихьан гъурубкьу жаза чӀяаьн ву+. 7Хъа гьамус, хил алдабгъну, думу ккарцай, дердну ккагъуз мигъитанай. 8Миннат вуйиз, дугъаз ичв масанвал улупай. 9Гьацира узу думу учвуз, варибдиъ учву хъпехъури шулуш, ахтармиш апӀури, гъибикӀуб вуйиз. 10Учву хил алдабгъурилан узура алдабгъидиза. Хъа узу хил алдабгъурилан, эгер думу касдиз хил алдабгъуз ужуб фукӀа аш, Месигьдин улихь учву бадали алдабгъуб вуйиз, 11иблисди ухьу алдатмиш апӀуз гъидритузди, хъа дидин ниятар ухьуз ужуйи аьгъяхьуз+.

12Узу Троадайиз Месигьдикан Ужувлан хабар рабгъури гъафиган, Агъайи душваъ ляхин апӀуз раккнар арццунзуз+. 13Аммаки узхьан архаинди гъузуз гъабхьундарзухьан, фицики душваъ хъугъвалиъ йиз гъардаш вуйи Тит адарди гъахьну. Магьа гьаддиз Троадайиъ хъугърудариз баркаллагь дупну, Македонияйиз гъушунза+.

14Учу, Месигьдиъ саб духьнайидар, хъуркьувалиинди гьаммишан улихь гъахурайи ва варишвариъ учлантина ширин ниар адаурайи аьгъювалар Дугъкан рагъурайи Аллагьдиз чухсагъул+. 15Гьаз гъапиш, уьрхювалин ва аьжалин рякъюъди гъярайидарин арайиъ, Месигьди Аллагьдиз ургурайи гьадму ширин ниар, ари учу вуча+. 16ГьацӀариз учу – аьжал хурайи, хъа гьацӀариз – чӀививал хурайи ширин ниар вуча. Гьаци ляхин шлихьан апӀуз шул?! 17Учу, гизафдарси, хайир бадали, Аллагьдин Гафнак камк кипрадарча. Месигьдихъди саб гъахьихъанмина, учу, Аллагьди гьаънайидари, Аллагьдин улихь марцци кӀваан, ктибтурача.

3

ЦӀийи Йикьрарнан гъуллугъчйир

3^1Учу ич тяриф апӀури, хъана таниш хьухьахъа? Имбударизси учузра, учвухьна гъюз ясана учвхьан гъягъюз учу лайикьлу адмийир ву, кӀуру кагъзар гъадагъуб, рубкьурайинхъа+? 2Учву вучва ич кагъаз – ич кӀваъ дибикӀнайи, вардиз аьгъю ва варди урхурайи кагъаз. 3Учву, чернилиинди ваъ, хъа Аллагьдиз вуйи ич гъуллугъниинди, чӀиви Аллагьдин Рюгьниинди, гъванарикра ваъ, хъа инсанарин юкӀварик дибикӀнайи Месигьдин кагъаз вуйиб, варидариз рябкъюра.

4Месигьдилантина Аллагьдин улихь вари якьин гьаци вуйибдик саб шак кадарич. 5Му мици, ич гьунарниинди гъабхьиб ва учу гьаци кӀурайиб дарич. Ич гьунар вари Аллагьдихьан вуйич. 6Дугъу учкан, ЦӀийи Йикьрарнан гъуллугънаъ хьуз, гъуллугъчйир ктаъну. Думу Йикьрар – дидикӀнайи гьярфар дар, ваъ, хъа Рюгьнахьан ву. Фицики гьярфну йикӀуру, хъа Рюгьну уьмур хуру+.

7Гъвандиъ гьярфариинди адабтӀнайи Къанундиз апӀури гъахьи гъуллугъ кӀваин апӀинай. Думу гьациб адниинди дебккнайиб вуйики, Израиларихьан Мусайин нур туврайи машназ, гьеле нур кьаназ гъубзундаршра, лигузкьан гъабхьундайи. Аьхириъ аьжал гъабхи му гъуллугънаъ хьувал гьамкьан адлу ляхин вуйиш, 8хъа Рюгьну гъуллугъ апӀрувал фукьан адлу шул? 9Эгер инсан тахсиркар апӀру гъуллугъ гьациб адлу вуйиш, хъа инсандикан тахсир ктипурайи гъуллугъ фукьан адлуб шул! 10Думугандин адлувал швнубсаб ражари артухъ вуйи адлувалихь тевиган, гьамус думукьан адлуди гьибгърикьан дар. 11Эгер вахтназ вуйи ад гьаци аьхюб вуш, хъа фукьан аьхюб шул гьаргакдиз вуйи ад!

12Гьаци вуйиган, ухьуз ухьук кӀубанвал капӀру умуд ахьуз 13ва ухьу, Израилариз ктӀубшвурайи адлувал дярябкъбан бадали, Мусайиси маш элебкну, лицурадархьа. 14Хъа дурарин фагьумра элебкнайи. Гьамусра, Йирси Йикьрар урхруган, гьадму чарч кӀулʼин илипурами, гьаз гъапиш думу чарч МесигьдихьантӀан алдабгъуз шлуб дар+. 15Гъийин йигъазкьан, Мусайилантина дебккнайи Къанун урхруган, жугьдарин юкӀвар элеркну ими. 16Хъа адми Агъайихьна илтӀикӀруган, дугълан думу чарч алдабхъуру. 17Агъа – Рюгь ву, хъа Агъайин Рюгь наан аш, гьадушваъ азадвалра а!+
18Ухьуз варидариз ачухъ машнаан гюзгдианси Агъайин адлувалин нур рябкъюрахьуз ва Гьадгъаз ухшар дигишра шулахьа. Дугъан ад ухьуъ артухъ-артухъ шула, фицики думу Агъайихьан гъюрайиб ву, хъа Думу – Рюгь ву!+

4

Рюгьнан хазна

4^1Му гъуллугъ учуз Аллагьди Чан ужувлиинди тувнайиб ву ва юкӀв дар гъабхьундарич+. 2Учу нач шлу, намус ктру ляхнар тина апӀурача. Учу сабанра аьмалдар тӀулар ва Аллагьдин гаф дацӀабкну апӀдарча. Учу гьякьнакан хабар дебккрача, ва гъит гьарсар касди, чан намусназ дилигну, Аллагьдин улихь учуз кьимат туври+. 3Эгер учу туврайи Хабар шлихьна рубкьурадарш, думу аьжалихьна гъягъюрайихьна рубкьурадар+. 4Гьаму дюнʼяйин аллагь-иблисди хътругърударин фагьум, Чаъ Аллагь ачмиш апӀурайи Месигьдин адлуваликан вуйи Ужувлан хабарнан акв дярябкъюз, кур апӀура+. 5Учу ичуб ктибтури адарча, хъа Иса Месигь Агъайин Хабар ктибтурача, ва Месигь бадали ичв гъуллугънаъ айидар вуча+. 6Гьаз гъапиш «МучӀушнаан, гъит, акв удубчӀври», – гъапи Аллагьди, Иса Месигьдин машниин рябкъюрайи Аллагьдин аднакан аьгъювалар туври, ич юкӀвар аку апӀура+.

7Учу гьамциб хазна ругдин гъабариъси, уьбхюрача. Му ккудудубкӀру кьувват, ич ваъ, хъа Аллагьдин вуйиб улупурача+. 8Вари терефарихъанди учу чӀюркьюра, амма дюргънадарча. Учу миж кимдру гьялнаъ ача, амма умуд кадабтӀнадарич+. 9Учухъ хъергри шулу, амма улʼан идитнадарчу. Бегьем дурччвначу, амма йивну дукӀнадар+. 10Исайин уьмур учуъ арайиз гъюбан бадали, Дугъан аьжал гьаммишан ич бедендиъ айич+. 11Учу чӀивидимиди Исайилантина гьарган аьжализ туврачу. Исайин уьмур ич аьжал хъайи жанариз гъюбан бадали аьжалин улихь дийигънача+. 12Уьмри учвуъ чан ляхин тамам апӀбан бадали, аьжали учуъ чан ляхин апӀура.

13Учуъ хъугъвалин рюгь айиган, «Узу хъугъунза ва кӀурира аза» дибикӀнайиси, учу хъугърача ва гьаддиз кӀурира ача. 14Учуз аьгъячуз: Агъа Иса Месигь чӀиви ГъапӀури, Исаси учура чӀиви апӀиди ва учвухъди сабси учура Чан улихь дерккди+. 15Му вари, артухътӀан артухъ инсанар ужувлакк ккаърайи ужʼвали Аллагьдин адлувализ хъана артухъ чухсагъул пубан бадали, учвуз вуйи ужʼвал ву.

16Гьаддиз учу ккагънадарчу. Гьеле учу ликрилан алдахънашра, хъа айтӀан йигълан-йигъаз таза шулача+. 17Фицики ич пчӀу ва вахтназтӀан дару аьзабари учуз артухъ ва гьаммишандиз вуйи адлувал хура+. 18Учу рябкърубдиз лигурадарча, хъа – дярябкърубдиз, гьаз гъапиш улариз рябкъруб вахтназтӀан дар, хъа дярябкърайиб – гьаммишандиз+.

5

Хъугъувалин табшуругъарихъди яшамиш йихьай

5^1Учуз, жилин уьмрин паж терг гъапӀиган, аьршариъ гьаргандин хал – адмийирин хилари ваъ, хъа Аллагьди арайиз хру хал ккилибгурайиб аьгъячуз. 2Сабан, ухьу гьамушвʼин илмиди, ухьу аьршарин гьадму палтар фила алахьуйкӀан кӀури, гъагъи угьтар алдахьури, ккилигурайидар вухьа!+
3Думу палтар алахьган, ухьу гъяцӀалди гъузидархьа+. 4Хъа сабан ухьу, ихь гьаму жилин пажакк ккимиди, гъагъи угьтар алдахьури гъуздихьа. Ухьуз читинди вухьуз, гьаз гъапиш ухьуз гъяцӀалди гъузуз ккундархьуз, аьжал хъайиб вари уьмри хътӀюбкьбан бадали, палтар алахьуз ккундухьуз. 5Гьаци апӀбан бадали Аллагьди ухьу халкь дапӀна. Дугъу Чан гаф тамам апӀрувалин лишан вуди ухьуз Чан Рюгь тувнахьуз+.

6Гьаддиз, гьеле сабан ухьу жвуван хулаъси бедендиъди Агъайихьан ярхлади ашра, архаин вухьа, 7фицики ухьу улариз рябкъюри ваъ, хъа хъугъну яшамиш шулахьа+. 8Гьаци вуйивал аьгъяди, архаин вуча ва, жвуван беден дипну, Агъайихьна гъягъюз ккундийчуз. 9Гьаддиз ич метлеб, учу бедендиъ ашра – адаршра, Агъайиз ккуниб апӀуб вуйич+. 10Фицики Месигьдин Суддиз гъюб ухьуз варидариз алабхъиди ва бедендиъ имиди ухьу гъапӀу гъяни ва пис ляхнариз дилигну, гьаруриз рубкьруб тувди+.

11Гьаддиз лигну, Агъайихьан гучӀурачуз ва думу гучӀ жарадаризра улупурача. Учу фужар вуш Аллагьдиз ужуйи аьгъя. Ичв намусназра учу фужар вуш, гьаци ужуйи аьгъя, кӀури, хиял вуйиз+. 12Учу ичв улихь ич тяриф апӀури хъана таниш шуладарча, хъа учвхьан, айтӀанубдикан дарди, зиъланубдикан тяриф апӀрударин улихь, саб гучӀ адарди, учкан тяриф апӀуз шулучвхьан+. 13Шли учу фикрихъан душна, кӀураш, Аллагь бадали гьаци духьнача. Хъа эгер учу ужуйи фикир апӀураш, мици учву бадали апӀурача+. 14Месигьдин масанвали гьяракатнак китнайидар вуча, варидарихъанди Месигь гъакӀнуш, гунгьар дарапӀуз вари дийихнайивалин саб шак адарич+. 15Думу варидарихъанди, гьамус яшамиш шулайидар чпи бадали ваъ, хъа чпихъанди жан Тувур ва чӀиви Гъахьир бадали яшамиш хьуз, гъакӀну+.

16Гьаци вуйиган, сарун учу адмийин фагьмиинди саризра лигури имдарча. Мугагьназ Месигьдиз гьаци лигуйча, сарун – ваъ. 17Гьаддиз, Месигьдик кидикьнайир, цӀийиди бабкан духьнайир ву. Йирсивал имдар, цӀийиб дуфна!+
18Хъа му вари Месигьдиланмина учу Чахъди албагу Аллагьдихьан ву, ва имбударра Чахъди албагбан гъуллугъ Дугъу учуз тувна+. 19Яни Аллагьди, Месигьдиланмина Чаинди вари дюнʼя чпи гъапӀу гунгьариз дилигди, албагну. Ари гьаму албагбакан Хабар дебкк дупначуз+. 20Гьаддиз лигну учу Месигьди кадагъну гьаънайидар вуча, фицики учлантина Аллагь адмийирихъди улхура. Гьаддиз Месигьдин ччвурнахъан миннат апӀурача: Аллагьдихъди албагай!+
21Гунагь ктру Месигь Аллагьди ихь гунгьарихъанди гъурбан гъапӀну. Аллагьди гьаци, Чан улихь ухьу, Месигьдихъди саб духьну, гьякь хьуз кӀури, гъапӀну+.

6

Уьрхюз шлувалин вахт дуфна

6^1Аллагьдин гъуллугъчйири, учу, учвкан ккун апӀурача: учвуз багъиш дапӀнайи Аллагьдин ужʼвал, гьавайиб дарибшри+. 2Дугъу гьамци кӀура, аьхир:

«Ужуб вахтна Узуз яв дих гъеебхьунзуз,
ва уьрхру йигъан Узу увуз кюмек гъапӀунза».

Лигай, гьаму вахт ужуб вахт ву, гъийин йигъ уьрхру йигъ ву!

3Учу, ич гъуллугънаъ тягьна шлуси, шлиз-вуш лик хъипрадарча. 4Учу Аллагьдин гъуллугъчйир вуйивал варибдиъ улупурача: зурба сабурнаъ, бедбахтвалиъ, фукӀа гьубкӀну адрувалиъ, читинвалиъ,+
5учу урччвруган, дустгъариъ итруган вая гъалабулугъариъ учʼин жарадар алаъруган, гъагъи ляхнариъ, йишвну нивкӀ адрувалиъ, гашʼвалиъ, 6марццивалиъ, аьгъювалариъ, гъюдливалиъ, ужʼвал апӀбаъ, Гирами Рюгьнан хиликк хьувалиъ ва кӀваантӀан вуйи ккунивалиъ, 7гьякь гафнаъ, Аллагьдин кьувватнаъ, гьякьвалин яракь гагул ва арччул хилиъ,+
8ич аднаъ ва беябурвалиъ ккунивалинси даккнивалинра тягьнийириъ. Учкан кучӀляхяр кадаъна, хъа дугъри вуча+. 9Учу саризра аьгъдрударси гьисаб апӀура, хъа варидариз учу аьгъя. Учу дийихна, кӀури, гьисаб апӀура, хъа чӀивиди ача. Учуз жазйир гьадатӀури шулу, хъа йивну дийихнадар+. 10Учу дердерикк ккитри шулу, хъа гьарган шадди вуча. Касибди вуча, хъа гизафдар девлетлу апӀурача. ФукӀа адарчуз, хъа вари хилиъ айич+.

11Коринф агьлар, учу учвуз варибдикан ачухъди гъапунча. Учу ичв улихь юкӀвар арццунча. 12Учуз учву гьаци ккундучузки, хъа учву учу ккун апӀурадарчва. 13Узу учвуз йиз гъахи веледаризси кӀураза: учву учуз ичв юкӀварра арццай!+

14Хътругърударихъди саб юрккгъиъ кӀул мииванай. Гьякьлувална нягьякьвал сатӀи шулин? Аквна мучӀушин сатӀи шулин+? 15Месигьдин Велиарихъди (иблисдин ччвур) аьлакьа хьуз мумкин вуйин? Ясана хъугърурна хътругърур саб шулин+? 16Аллагьдин хална идолар саб вуйин? Ухьу – чӀиви Аллагьдин хал вухьа, фицики Аллагьди ухькан гьамци гъапну:

«Узу дураригъ яшамиш хьидиза,
Узу дурарин арайиъ лицидиза,
Узу дурарин Аллагь хьидиза,
хъа дурарикан Узуз халкь хьиди»+.
17«Гьаддиз дураригъян гъюдучӀвай
ва жара йихьай, – кӀура Агъайи, –
чиркинубдик мукучанай,
хъа Узу учву кьабул апӀидизачву».
18«Узкан ичв Адаш хьиди,
ва учвкан Йиз баярна шубар хьиди», –

кӀура вари Чан хилиъ айи Агъайи+.

7

Павелин шадвал

7^1Гьаци вуйиган, йиз ккунидар, гъачай, ухьуз ужувлар хьуз гьамциб гаф тувнайиган, ихь беденна рюгь чиркин апӀру варибдихьан марцц дапӀну, Аллагьдин улихь аьхю гукӀнивал ади, гирамиди яшамиш хьуз улихь гъягъидихьа+.

2Учуз ичв юкӀвар арццай! Учу саризра гиран ктапӀундарча, саризра зарар тувундарча, сариканкьан ич хайирназ мянфяаьт ктабгъундарча+. 3Узу му учвуз тягьна вуди кӀурайиб дариз, ваъ, учву ич юкӀвариъ ачва, учу учвухъди яшамиш хьузра, йикӀузра гьязур вуча кӀури, улихьна гъапунзачвузки+. 4Йиз учвук гизаф миж кайиз ва учвʼин дамахлу вуза! Учву узук гьаци юкӀв капӀри шулчваки, йиз вари бедбахтвалариз дилигди, узу бегьем шадвали ацӀразу+.

5Гьеле учу Македонияйиз гъафнушра, душваъ архаинвал гъабхьундарчуз. Вари терефарихъанди балйир алахьунчуин: чӀатан учʼина гьюжмар апӀуйи, хъа айитӀ жандиъ гукӀнишин абхъуйи+. 6Пашманвалиъ ахьдар ккарцру Аллагьди, учухьна Тит гьаъну, ккаарцунчу+. 7Думу учухьна гъафну кӀури ваъ, хъа учву думу фици кьабул гъапӀнуш, гьаддикан вуйи ихтилатниин гизаф рази гъахьунча. Дугъу, учвуз узу фукьан дяркъну ккунди аш, узуз гъабшибдин учву фукьан дердер гъизигнуш ва фициб гьяракатниинди учву узхъан хъюгънуш, ктибтунчуз – миди узуз зурба шадвал тувунзуз.

8Йиз кагъзи учвуз гиран ктапӀнушра, думу бикӀбиин швумал дарза. ИкибаштӀан, сифте швумал гъахьнийза, фицики йиз кагъзи учвуз цӀиб вахтназ вушра гиран ктапӀуб, гъябкънийиз,+
9хъа гьамус шад вуза. Учвуз учву тахсиркрар вуйиб аьгъю дубхьна кӀури ваъ, хъа ичв пашманвали учву швумал гъапӀган, шад гъахьунзу. Ичв пашманвал Аллагьдихьан вуйи, гьаддиз учкан харжиб фукӀа гъабхьундарчвуз! 10Аллагьдихьан вуйи пашманвали швумал хьуб арайиз хуру, гьаддихъди – уьрхювалра, гьяйифар зигбакк ккуркьдар. Хъа му дюнʼяйин пашманвали аьжал хуру+. 11Аллагьдихьан вуйи пашманвали учвуъ фу арайиз гъабхнуш лигай: аьшкь кади лихуб, гьякьвалихъна гъюб, тахсиркриина алжагъуб, гучӀʼвал кади хьуб, рякъюз юкӀв хъади хьуб, кӀван сикинсузвал, тахсиркрин суд апӀуз гьязурди хьуб. Учвук му ляхниъ сарун тахсир кимдруб гьубкӀну улупунчва. 12Узу учвуз, беябур апӀрур дерккну ясана беябур гъахьирихъан хъюгъну гъузузтӀан кӀури дибикӀнадарза, хъа, Аллагьдин улихь учву учухъ фукьан хъпехъури гъузну ккундуш, учву гъавриъ ахъбан бадали, гъибикӀуб вуйиз+. 13Аьхириъ миди учу шад апӀура.

Учу шад, неинки учвуъ гъахьи дигишʼвалари, хъа гьацира Титдин шадвали шад гъапӀунчу, фицики учву вариди дугъан кӀваълан гъагъ алдабгъунчва. 14Узу дугъан улихь ичв тяриф гъапӀунза, ва йиз учвʼин али хъугъʼвал пуч гъапӀундарчва. Учу учвуз кӀурайибра вари диш ву, ва учу Титдиз учвкан гъапӀу тярифар вари дишдар гъахьну. 15Дугъаз учву, чахъ фици хъпехънийиш ва фициб гукӀнивалиинди ва жандиъ зириз ади думу учву кьабул гъапӀнийиш, кӀваин апӀрукьан, гизафтӀан гизаф ккун шула. 16Узхьан учвухъ йирфар хъирчуз шлубдиин шад вуза.

8

Аллагьдин терефкрарин ачухъ хил

8^1Гъардшар, Македонияйиъ айи хъугърудариз Аллагьди фициб ужʼвал улупнуш, учвуз ктибтуз ккундучуз. 2Дурар гъагъи гьялнаъ ади гъахьну, дурариз учӀвру касибвал, дарвал гъябкъну, амма дурарин шадвалина жумартвали вари читинвалар ккагъну+. 3Магьа узу шагьид: чпин хушниинди дурари удубкьру кюмек, гьеле чпихьан шлубтӀан артухъра кади, гъапӀнийи+. 4Дурари, Ерусалимдиъ айи Аллагьдин гирами халкьдиз кюмек апӀуз ихтияр тувуб учкан ижмиди ккун гъапӀнийи+. 5Дурари гьамкьан кюмек апӀур, кӀури, хиял дайич. Фицики дурар вари, сифтена сифте Агъайин хилиз бахш гъахьнийи, хъасин, Аллагьдин амриинди – ич. 6Гьаддиз учу Титдикан, гъардшариз кюмек апӀури, чав ккебгъу гьадму ужуб ляхин учвухьра кӀулиз адабгъуб, тӀалаб гъапӀнийча+. 7Учвуз вари артухъра кади айивализ дилигну: хъугъувал, уччвуб гаф-чӀал, аьгъювалар, ляхнихъ юкӀв хъайивал, учвуз учу ккунивал – гьаму ужуб ляхниъ учву заан хасият улупну ккундийчуз+.

8Му буйругъ вуди кӀурадарзачвуз, хъа имбудари юкӀв хъипну улупру гьяракатнакан кӀури гъабшиш, гьадму ляхнилантина узуз ичв дугъри ккунивал ахтармиш апӀуз ккундузуз+. 9Ихь Агъа Иса Месигьдин ужʼвал аьгъячвуз. Думу, Учв девлетлу вуйи, хъа Чан касибвалиланзина учву девлетлу хьуз кӀури, касиб гъахьну+.

10Гьаддиз дилигну, ичв хайирназ саб насигьят тувуз ккундузуз. Гъубшу йисан сарпидарди вуди учву ужуб ляхин ккебгъунчва, ва сифте гьадму фикирназ гъабхидарра учву вучва+. 11Учву думу ляхин сифте ккебгънамиди фициб аьшкьниинди ккебгънуш, гьациб аьшкьниинди ккудубкӀузра ккудубкӀай. Учвхьан шлу кьадарниинди тувай! 12Эгер учвуъ аьшкь аш, адрубдиз ваъ, хъа ичв айибдиз дилигну, тувну ккунду+.

13Мушваъ улхуб вари гъагъар учвʼин иличну жарадарин гьял ужу апӀбакан дар, хъа вари сабси хьуваликан. 14Гьаму ражари, учвуз артухъ вуйиб адрудариз тувну, гьудрубкӀрайиб гъубкӀуз шулучвхьан, хъасин, учвуз адарди дурариз артухъ айиган, дурари учвуз адруб тувдичвуз. Гьамциб жюрейиинди вари сабси хьиди,+
15Гирами китабариъ дупнайиси:

«Гизаф уч гъапӀуриз артухъ адайи,
ва цӀиб гъабхьириз гьудрубкӀруб адайи».

16Учу ичв гъайгъушнаъ фициб жюрейиинди аш, гьаци хьуб Титдин кӀваъра иву Аллагьдиз чухсагъул. 17Тит, учу тӀалаб гъапӀнушра, чан хушниинди, учв улихь гьучӀвну, учвухьна гъюрайир ву. 18Дугъахъди Ужувлан хабарнан ужур гъуллугъчиси варишвариъ айи хъугърудариз аьгъю сарсана гъардаш гьаърача. 19Мидланра гъайри думу кас варишвариъ айи хъугърудари, учу ич хушниинди Агъайин ад бадали апӀурайи гьадму ужуб ляхниъ кюмекчиди ктагъур ву. 20Учу, хъугънайидари, гьамкьан уч дапӀнайи аьхю пулар дюз дарди харж апӀурачва, кӀури, гьич сарихьанра учуз тягьна йивуз даршлуси, ихтиятди ача. 21Учу, неинки Аллагьдин, хъа гьацира адмийирин улихьра, гьич саб тахсир ктарди ляхин апӀурача.

22Учу учвухьна гизаф ляхнариъ гизаф ражари кӀубанвал улупу сарсана ич гъардаш гьаърача. Гьамус дугъак хъа гизаф юкӀв ка, гьаз гъапиш дугъан учвʼин лап ижми хъугъвал ал. 23Титдикан кӀури гъабшиш, учвуз вуйи кюмекнан вари ляхнариъ ва рякъяриъ думу йиз юлдаш вуйиз, хъа имбу кьюр гъардшикан кӀури гъабшиш, дурар хъугърударин жямяаьтари гьаънайидар ва Месигьдин ад за апӀурайидар ву. 24Гьаддиз, хъугърударин жямяаьтариз учу учвʼин дав дамахлу даруб рябкъбан бадали, учвуз дурар багьа вуйиб дурариз улупай+.

9

Месигьдихъ хъугърайи гъардшариз кюмек апӀури гъузай

9^1Дугъри гъапиш, учу, Ерусалимдиъ айи Аллагьдин гирами касариз вуйи кюмекнакан учвуз бикӀубра рубкьурдар+. 2Дурариз кюмек апӀуз ичв ижмиди юкӀв хъайиваликан аьгъязуз. Македонияйин хъугърударин улихь ичв тярифарра гъапӀунза. Узу дурариз учву Ахаяйиъ кюмек апӀуз гьеле гъубшу йисʼанмина гьязурди айиваликан гъапунза ва ичв юкӀв хъайивали дурарикра гьяракат кипнийи. 3Узу учвухьна гъардшар гьаъраза, амма узу ичв тярифар дапӀну, арайиъ ляхин адарди дарибшригьа. Узу учвуз, вари гьязур дапӀнади ибшри, улихьмиди гъапунзачвуз,+
4нагагь Македонияйин агьлар узухъди гъафиш, дурариз учву гьязурди адарди дярябкъригьа. Дарди гъабшиш, учу ичв гьамкьан тярифар дапӀну, дурарин улихь, гьеле учвкан улхурикьан адарза, хъа ич машар уьру даришри. 5Гьаддиз узу, гъардшар, учву гаф тувнайиси, багъиш уч дапӀну, гьязурди гъибтбан бадали, учвухьна улихьмиди душну ккунивалин, гъавриъ аунза. Гьадмуган, му ляхин, учву алаъну апӀурайивал ваъ, хъа ичв хушниинди апӀурайивал, рябкъиди.

6КӀваинди гъибтай: кьискьисди убзрури, гьаци ккадабцӀидира ву, булди убзрури булди ккадабцӀиди+. 7Гъит гьар касди, гьяйифсузди ва гужа-гуж дарди, чан кӀваъ айибкьан туври, гьаз гъапиш Аллагьдиз шадди туврур ккунду. 8Аллагьдихьан вари учвуз лазим вуйиб гьаммишан артухъра кади хьпан бадали ва вари гъяни ляхнаризра гьубкӀну шлуси, фу вушра тувуз шулу,+
9дибикӀнадарин:

«Дугъу чан девлет юкьуб тереф касибариз пай гъапӀнийи,
дугъан гьякьвал гьаргандиз гъубзруб ву».

10Убзруриз тум Туврури, ипӀуз уьл Туврури учву гъубзуб зарб апӀиди ва ичв гьякьвалин бегьер артухъ апӀиди. 11Учву варибдихьди гьаци девлетлу хьидичваки, гьяйиф дарди, гьарган адмийириз кюмекар апӀуз хьибдичвухьан, ва учву, гьяйиф дарди, учлан чпиз гъапӀу багъишарилантина дурари Аллагьдизра чухсагъул пиди+.

12Му учву апӀурайи гъуллугъну Аллагьдин гирами халкьдиз неинки кюмек тувди, хъа гьацира Аллагьдихьна вуйи ккунивал артухъ-артухъ хьуз гъибтди. 13Ва ичв гьаму гъуллугънан бегьер рябкъюри, учвлантина адмийири Аллагьдин ад апӀиди, гьаз гъапиш учву рабгъурайи Месигьдин Ужувлан хабарнакк кӀул ккиврачва ва учвуз айибдикан шадди дураризра, имбударизра туврачва+. 14Учвуз Аллагьди тувнайи кьадар адру ужʼвалилантина дурар учвхъандира ккарагиди ва учвуз багахь хьиди. 15Аллагьдиз, Чан ктибтуз даршлу багъишназ дилигну, чухсагъул!

10

Павели, чан гъуллугъ тягьнийирихьан уьбхюра

10^1Узу, Павел, учву кӀуруганси, ичв багахь гьарган «начур», учвхьан ярхла айиган, «кӀубнир», Месигьси гъюдалди ва фурс ктарди учвухьна илтӀикӀураза+. 2Учвуз миннат апӀураза: учвухьна гъафиган, дюнʼяйин ляхнариз дилигну, учу ич гъуллугъ ккебгъна кӀурайидарихьна узу кӀваан ижми шлуси, мапӀанай+. 3Ухьу гьаму дюнʼяйиъ яшамиш шулашра, гьаму дюнʼяйин яракьниинди дяви апӀурадархьа. 4Учу аьдати яракьнахьди ваъ, хъа мютӀюгъ даршлу гъалйир ккидирчру Аллагьдин яракьнахьди дяви гъабхурча+
5ва Аллагьдин фагьмиз къаршу дяви гъабхрудар ккидирчурача. Учу гьарсаб фикир, Месигьдихъ хъпехъруси, йисирвализ гъадабгъурача. 6Учу Месигьдихъ хъпебехърайидариз, ичв хъпехърувал заан дережайиз гъафиган, жаза гьадабтӀуз гьязур вуча.

7Учву шейʼарин зиъланди лигурачва! Месигьдинур вуза кӀури, саб шак адарди фикир апӀурайириз гъит аьгъю ибшри, думуси учура Месигьдин адмийир вуча+. 8Агъайи учуз, учву чӀур апӀуз ваъ, хъа артмиш апӀуз тувнайи гьюкмиъ узу хъа гизаф фурс апӀуйишра, узуз нач апӀуб рубкьдайи+. 9Узуз йиз кагъзариинди учвуз гучӀар ккауз ккунди а, кӀуру, фикир дарибшри. 10Садари, кагъзариъ узу ижмир ва кьувватлур ву, хъа учвухь хьайиган зяифур, йиз гафар фукӀа дарудар ву, кӀури ашул+. 11Гъит гьаци кӀурудариз аьгъю ибшри, ярхлаъ учу ич кагъзариъ фицдар вуш, багахьна гъафиган, ляхнариъра гьацдар вуча.

12Учхьан, чиб-чпин тярифар апӀру адмийириз ухшар хьуз ясана гьадрарихь тевуз, хьибдарчухьан. Дурари гьаци, чпи чиб-чпихь теври, ахмакьвал апӀура. 13Хъа алдарди ич тяриф апӀидарча, аммаки Аллагьди учуз дерккнайи терефариъ учу ич тяриф апӀидича, му терефар учвухьнакьан рукьура. 14Фицики учуз улупнайи терефарилан улдучӀвурадарча, аьхир, гьаци хьибдийи, эгер учу учвухьна гъафундайиш. Хъа учу учвухьна Месигьдикан вуйи Ужувлан хабар хьади гъафунча! 15Учу кьадар адрубкьан ич тярифар апӀурадарча, гьаз гъапиш учу гъапӀу ляхин – думу ичуб ву, хъа жарадарин хъуркьувал дар. Ичв хъугъувал артухъ шул кӀури, умуд кайич, ва дидихъди сабси ичв арайиъ апӀру ич ляхинра артухъ хьибди. 16Хъа гьадмуган учхьан дилинтина гъягъюз ва душваъра Ужувлан хабар рабгъуз хьибдичухьан. Чпиз улупнайи йишвариъ гъапӀу ляхнарин, жарадариси, ич тярифар апӀидарча.

17«Шлиз тярифар дапӀну ккундуш, гъит дугъу

Агъайин тярифар апӀри!»+

18Чан тяриф чав апӀурайирин гаф Агъайи кьабул апӀидар. Агъайин тяриф апӀурайирин – апӀиди+.

11

КучӀлин вакилариз къаршу Павел

11^1Учву сацӀиб йиз «ахмакьвал» аьгь апӀур кӀури, умуд кайиз. СацӀибсана аьгь апӀиначва+. 2Узу учвхъан Аллагь хъюгъруси хъюгъраза. Узу учвук, сар Жилириз – Месигьдиз, Дугъан улихь тахсир ктру швушвси дугъужвбан бадали, лишан кипунзачвук+. 3Аммаки, Ева, иблис битӀру алдатмиш гъапӀси, ичв фикирра Месигьдиз дугъриди ва марцциди бахш шлувалихьан гьадапӀур кӀури, гучӀуразуз+. 4Сари, учвухьна дуфну, учу дарпи жара Исайикан ктибтруган, ясана учу тутруву жара рюгь вая учву кьабул дарапӀу жара хабар кьабул апӀруган – му вари учву рягьятди кьабул апӀуручва+. 5Узу, йиз фикриан, гьадму «варитӀан заан вакилар вуча» кӀурайидарин кьяляхъ хътарза+. 6Мумкин ву, узу гаф-чӀалнан уста дарди хьузра, хъа узуз аьгъювалар азуз ва учу дурар учвуз рябкъюри-рябкъюри варибдиъ улупунча+.

7Узу, учву заъбан бадали, жвув асккан дисури, гунагь гъапӀнушул гьа, гьаз гъапиш Аллагьдин Ужувлан хабар учвуз кьимат дарди ктибтунза+? 8Учвуз гъуллугънаъ хьузди, жара йишвариъ хъугърударихьан пул гъибисну кӀури, узу дурар тӀарашра гъапӀну, пуз шулу. 9Узу учвухьна дуфнайиган, гьеле узуз вари гьубкӀну адайишра, гьич саринра кӀулʼин алахъундарза. Вари лазим вуйиб узуз Македонияйин гъардшари тувунзуз. Узу гьамусдихъантинара учвʼин алахъидарза+. 10Му йиз дамах – узу узуъ яшамиш шулайи Месигьдин гьякьвалиинди гаф тувраза – гьич сарихьанра вари Ахая вуйибси гъилицишра, батӀул апӀуз хьибдар!+
11Гьаз? Учву даккниган? Узуз учву фукьан масанди вуш, Аллагьдиз ужуйи аьгъя!

12Гьамусдихъантинара узу ляхин гьаци давам апӀидизаки, узу апӀурайиси Аллагьдин ляхин чпира апӀурача, кӀури, къуру тярифар апӀуз ккунидарихьан дици апӀуз даршлуси.

13Думу адмийир, кӀучӀлин вакилар, марцци хил хьтру гъуллугъчйир Месигьдин вакилар вуча кӀурайи кӀучӀляхяр ву+. 14Му аьламат вуйин хъа? Иблисра учв аквнан малайикси улупури гъабхьну!+
15Гьаци вуйиган дидин гъуллугъчйири чпи гьякьлу гъуллугъчйирси улупуз чалишмиш хьувалиин мюгьтал хьуз хай даршул. Дурарин аьхирра чпин ляхнариз гъилигуб хьибди+.

Павелиз алахьурайи читинвалар

16Хъана текрар апӀураза: узу ахмакьси мидисанай, хъа эгер дисураш, узухьди, ахмакьриси, сацӀибсана тярифар апӀуз гъитай+. 17Гьаму ражари узуз пуз ккуниб, Агъайиси дарди кӀурза. Узу ахмакьуриси йиз тяриф апӀидиза. 18Гьаму дюнʼяйиъ гизафдари чпин тярифар апӀура, гьаддиз гъитай узухьдира йиз тяриф апӀуз+. 19Учву, гьаци фикирлуйир вуйидари, ахмакъар ичв арайиъ хушниинди гъитрачва!+
20Учву, учву лукӀар апӀрудар ва учвʼинди яшамиш шлудар, учвхьан тадабгърудар, ичв зиин фурсар апӀрудар, ичв машнагъян йиврудар ичв багахь гъитрачва+. 21Йиз начʼвалиан кӀураза, учвуз гьаци апӀуз гъабхьундарчухьан.

Дурари фтин вушра чпин тяриф апӀураш, узхьанра йиз тяриф апӀуз шулзухьан ва му, йиз «ахмакьвалси» гьисаб апӀуз шулучвхьан. 22Дурар жугьдар вуйин? Узура вуза. Израилин баяр? – узура, Ибригьимдин наслар? – узура!+
23Дурар Месигьдин гъуллугънаъ айин? Мици гьерхуб ахмакьвал вушра, узу хъа гизаф Месигьдин гъуллугънаъ айир вуза! Узу артухъ гъилихунза, узу гагь-гагьнак дустгъариъ итуйзу, гагь-гагьнак урччвуйзу, аьжаликкан швнуб-сабан ккутӀурччвури гъахьунза+. 24Жугьдарихьан хьуб ражари сумчӀурна урчӀвуб гъирмаж гъитӀунза, 25шубуб ражари римлуйири маргъарихьди гъурччвунзу, саб ражари гъванарин жварра уьлюбхюнзуин, шубуб ражари саб нуфт ккахьрайи гимйириккан ккутӀурччвунзу ва ярхи йигъди гьюлерин кьялаъ ади гъахьунза+. 26Узу гьаммишан рякъяриъ аза, гьаммишан нирарин, гъачгъарин, жвуван миллетарин ва аллагьсузарин хатӀайикк ккахъразу; шагьрарин, чӀурарин, гьюлин, кучӀлин гъардшарин хатӀйирикк кказа+. 27Узу, нивкӀ адарди, гашди, убхъруб адарди, хураг адарди, аьхълу аргъури, палат алдарди, жандихъан хътахъайиз лихури гъахьунза+. 28Гьаму варибдилан артухъ, варишвариъ айи хъугърударин гъайгъу хяртӀахъ хъайиз. 29Гьарсар зяифурин язухъ зигури шулза, гьарсар гунгьиъ ахъру адмийин язухъшну кӀваз аьзият шулиз+.

30Узуз йиз тяриф апӀруси гъабшиш, узу фтиъ зяифди вуш, гьаддин тяриф апӀидиза. 31Агъа Исайин Аллагь ва Адашдиз – гъит Дугъан ад гьаммишандиз ибшри! – узу кучӀал дарапӀрайивал аьгъя. 32Арет паччагьди, Дамаскдин аьхюрди дерккнайири, узу дисбан бадали, шагьур уликк уьбхюри гъахьну, аммаки узу жагваъди шагьрилан илбицнайи цалиъ айи урхъʼансина ирхнийзу, ва дугъан хилккан ккутӀурччвнийза+.

12

Павелиин улубкьуб

12^1Узу йиз тяриф апӀуз, гьеле дидкан айи хайир адаршра, буржлу духьназу. Агъайи улупубдихьинди, ачухъ гъапӀубдихьинди илтӀикӀидиза+. 2Узуз сар хъугъру кас аьгъязуз, йицӀиюкьуд йис мидиз улихьна, чан бедендиъди вуш, ясана беден хътарди вуш, аьгъдарзуз, Аллагьдиз ужуйи аьгъя, думу, дидисну, шубубпи завʼина гъурхну. 3-4Думу адми, чан бедендиъди вуш, ясана беден хътарди вуш, аьгъдарзуз, Аллагьдиз ужуйи аьгъя, женнетдиз гъахбакан ва душваъ дугъаз пуз даршлударстар гафар ерхьбакан аьгъязуз. Думу гафар ктитуз ихтияр айидар дар. 5Гьацир адмийиинди тяриф апӀуз шулзухьан, хъа жвуван тяриф, жвуван зяиф терефарилан гъайри апӀидарза. 6Гьеле узуз тяриф апӀуз ккун гъабхьнийишра, думу фагьумлу ляхин шуйи, гьаз гъапиш узу гьякьтӀан пидарза. Хъа узу, узу дяркъну вая йиз гафар деерхьну, дугъу учв заанди улупура, кӀури, сарира фикир дарапӀбан бадали, дици апӀидарза.

7Гьациб зурба сир узухьна гъурубкьган, узуз узу заанди дярякъюз, йиз жандиъ аьзаб тувуз галам, иблисдин малайик, ивна. 8Шубуб ражари Агъайиз узу дидхьан азад апӀин гъапунза. 9Хъа Дугъу гъапунзуз: «Йиз ужʼвал увуз чӀяаьн ибшри, фицики Йиз кьувват зяифвалилан ужуйи гъюру». Гьаддиз, узуъ Месигьдин кьувват хьуз, шадди йиз зяифвалин тяриф апӀури шулза. 10Гьаддиз узу зяифди вуйиган, гиран ктапӀруган, гьубкӀну фукӀа адруган, хъергруган, читинвалариъ итруган, Месигь бадали разиди гъузраза, гьаз гъапиш йиз зяифвалиъ кьувватлу вуза+.

11Узу бегьемди ахмакь духьназа, амма узкан гьаци гъапӀдар учву вучва. Йиз тярифар учву дапӀну ккундийи, фицики узу гьадму «заан вакилар вуча» кӀурайидартӀан, гьич сабдииндира асккан дайза+. 12Учвуз Месигьдин гьякь вакил жара апӀру лишнар улупначвуз: аьхю сабур, аьжайиб лишнар, аьламатар ва кьудратлу ляхнар+. 13Жара йишвариъ хъугърудариз, учвʼлан гъайри, узхьан гьациб фу гъурубкьну? Дициб фукӀа адар, сабдилан гъайри: узу учвʼин алалахъувал. Гьаму йиз тахсирналан хил алдабгъай!+

14Учвухьна шубубпи ражарира гъюз ккунди азуз, амма ичв кӀулʼин гъагъ хьидарза. Узуз ккуниб, учвуз айиб ваъ, хъа учву вузуз! Абйир-бабар веледари ацӀруб дар, хъа абйир-бабари – веледар+. 15Вари узуз айиб шадвалиинди, гьеле жвувра кмиди учву бадали учвуз харж апӀуз кказа. Узуз учву артухъ ккуниган, узу камди гьаз ккун апӀурачва+?

16Фици вушра узу ичв кӀулʼина гъагъ гъахьундарза, аммаки узу саб аьмлиинди учву алдатмиш гъапӀну, кӀурачва+? 17Белки, узу учвухьна гьау адмийирилантина учвхьан пул гъибисну шул? 18Узу учвухьна сар гъардашра хъади Тит гьаунза. Белки, Титди учвхьан фукӀа гъибисну шул? Учу ич гъуллугъ учвухь сар рюгьнаъди ва саб метлеб ади гъапӀундайинхъа+?

19Учву ухдитӀан, учу ичв улихь ич тахсрар кжикурайидар ву, кӀури, фикир дапӀнашалчва. Ваъ! Учу, Иса Месигьдин терефкрари, Аллагьдин улихь кӀурача: йиз ккунидар, учу апӀурайиб вари ичв мюгькамвализ вуйич+. 20Узу учвухьна гъафиш, учву узуз ккуниси дярякъюр кӀури, гучӀ кайиз ва гьадмуган учвухъди вуйи йиз ляхнар учвуз ккуниси ваъ, хъа жараси хьиди. Ичв арайиъ узуз гьюжатар, бахилвал, хъял, гъярхьувалар, кӀучӀлар, футнийир, къуру дамагъар, къайдасузвал рябкъюр, кӀури, гучӀ кайиз. 21Узу учвухьна хъана гъафиш, Аллагьди узу асккан апӀур, кӀури, гучӀуразуз ва чпин намус адрувалилантина, кьяппавалилантина, хилʼан адахънайивалилантина гунагь дапӀну, чпин гунгьариин швумал дархьи гизафдарихъанди ишлар апӀуб алабхъидизуз+.

13

ЦӀийи гюрюшмишназ гьязур йихьай

13^1Учвухьна шубубпи ражари гъюраза. «Тахсир кипруган, кьюр вая шубур шагьид ади ккунду»+. 2Узу кьюбпи ражари учвухь хьайиган, учвуз улихьмиди гъапнийза, хъа гьамус, учвхьан ярхла айири, мугагьназ гунгьар гъапӀдариз варидариз кӀураза: гьаму ражари ичв язухъ зигидарза. 3Учвуз Месигьди йиз мелзниинди гафар апӀури аш, адарш, аьгъю апӀуз ккунди анчвуз? Дугъан кьувват зяиф дубхьнадар, Дугъу думу ичв арайиъ улупура! 4Гьеле Месигь зяифди айиган хачрак карснийишра, Думу Аллагьдин кьудратниинди чӀивиди а! Учура Дугъахъди саб вуди зяифдар вуча, аммаки ичв гъуллугънаъ хьпан бадали Аллагьдин кьудратниинди Гьадгъахъди яшамишра хьидича+.

5Учвуъ хъугъувал имиш лигай; жвув ахтармиш апӀури гъузай. Ясана учвуъ Иса Месигь айибдикан аьгъдарди айчвуз, икибаштӀан, учву эгер вари аьгь апӀури гъашиш? 6Хъа учкан улхуруш, йиз умуд кайиз, учвуз рябкъюр, кӀури, учу фужар духьну ккундийиш, гьадрар вуча. 7Учву писвал дарапӀуз Аллагьдиз ккарагурача. Учу фужар духьну ккундуш, гьацдар хьузди, му ляхнар учвуз улупуз апӀурайиб дарич, хъа, учу фужар духьну ккундуш, гьацдар вуди учвуз гъяркъюндаршра, учву гьякьвалиинди ичв ляхнар апӀбан бадали, апӀурайиб вуйич. 8Гьякьвал гъибтну, учхьан фукӀара апӀуз шулдарчухьан, хъа апӀруб вари гьякьвал бадали вуйич. 9Эгер учву дугъриданра кьувватлу шулуш, учу зяиф хьуз шад вуча. Ва учву гьуркӀдар хьузди ккарагурача+. 10Гьаму ражари узу ярхлаан, учвухьна гъафиган, учвухъди ижми дархьуз бикӀураза. Агъайи, пуч апӀуз ваъ, яратмиш апӀуз, гьюкум тувназуз+.

11Гъардшар, кӀуразачвуз: шадвал хъапӀай, уьмриъ улихь гъарахай, чиб-чпик юкӀв капӀай, гъит ичв арайиъ сабвал ибшри, мясляаьтниинди яшамиш йихьай, ва Аллагь, масанвалинна мясляаьтнан Булагъ, учвухъди хьиди+.

Баркаллагь кӀуругандин саламар

12Чиб-чпиз салам, гирамивалин мак апӀури, тувай. Мушваъ яшамиш шулайи Аллагьдин вари гирами халкьди учвуз саламар хътаура+.

13Агъа Иса Месигьдин ужʼвал, Аллагьдин масанвал ва Гирами Рюгьнахъди вуйи гаф-чӀал, гъит, учвухъ варидарихъ хъади ибшри.

+ 1:1 Ляхнар 18:1-17
+ 1:3 Петрин-1 1:3, Эфес 1:3
+ 1:5 Рим 8:17, Филипп 3:10, Колосс 1:24
+ 1:6 Тимофейиз-2 2:10
+ 1:8 Ляхнар 19:23, Коринф-1 15:32
+ 1:9 Коринф-2 4:14

+ 1:10 Ляхнар 12:11, Ляхнар 14:19-20, Ляхнар 21:32-33, Ляхнар 27:44

+ 1:11 Рим 15:31, Фессалоник-2 3:2, Ляхнар 12:5, Эфес 6:18

+ 1:12 Ляхнар 23:1, Тимофейиз-2 1:3, Коринф-1 2:4, Коринф-1 2:13

+ 1:13 Коринф-1 1:8, Фессалоник-1 4:16-18, Фессалоник-1 2:19-20

+ 1:15 Коринф-1 4:19
+ 1:16 Ляхнар 19:21, Коринф-1 16:5
+ 1:18 Коринф-1 1:9
+ 1:19 Ляхнар 15:22, Ляхнар 16:1
+ 1:20 Коринф-1 14:16, Ачмиш 3:14

+ 1:22 Коринф-2 5:5, Жугьдариз 6:11, Эфес 1:13

+ 1:23 Рим 1:9, Галат 1:20, Филипп 1:8, Фессалоник-1 2:5

+ 2:2 Коринф-2 7:8
+ 2:4 Коринф-2 7:12
+ 2:6 Коринф-1 5:4-5
+ 2:11 Петрин-1 5:8
+ 2:12 Ляхнар 16:8, Ляхнар 20:6

+ 2:13 Коринф-2 7:6, Коринф-2 8:6, Коринф-2 12:18

+ 2:14 Колосс 2:15

+ 2:15 Коринф-1 1:18, Эвел 8:21, Эфес 5:2, Филипп 4:18

+ 3:1 Ляхнар 18:27, Коринф-1 16:3

+ 3:6 Лк. 22:20, Эфес 3:7, Колосс 1:23, Рим 2:27, Югь. 6:63

+ 3:14 Марк 6:52, Ляхнар 15:21

+ 3:17 Югь. 4:24, Югь. 8:32, Якьубдин 2:12, Петрин-1 2:16, Рим 6:18, Коринф-1 7:22, Галат 5:1

+ 3:18 Югьандин-1 3:2, Рим 8:29, Филипп 3:21
+ 4:1 Коринф-2 3:6
+ 4:2 Коринф-2 2:17, Фессалоник-1 2:3
+ 4:3 Коринф-2 3:14, Коринф-2 2:15
+ 4:4 Югь. 12:31, Колосс 1:15, Жугьдариз 1:3
+ 4:5 Марк 10:43, Коринф-1 9:19
+ 4:6 Эвел 1:3
+ 4:7 Рим 9:21-22, Коринф-1 2:5
+ 4:8 Коринф-2 7:5
+ 4:9 Югь. 15:20
+ 4:10 Рим 6:5
+ 4:11 Коринф-2 6:9
+ 4:14 Фессалоник-1 4:14
+ 4:16 Рим 12:2, Эфес 4:23
+ 4:17 Рим 8:18
+ 4:18 Рим 8:24, Жугьдариз 11:1
+ 5:2 Рим 8:23
+ 5:3 Коринф-1 15:53
+ 5:5 Коринф-2 1:22, Эфес 1:14
+ 5:7 Коринф-2 4:18
+ 5:9 Колосс 1:10

+ 5:10 Матт. 25:31-32, Ляхнар 10:42, Рим 14:10

+ 5:11 Коринф-2 4:2

+ 5:12 Коринф-2 3:1, Коринф-2 11:16, Коринф-2 12:1

+ 5:13 Марк 3:21, Коринф-2 11:1
+ 5:14 Рим 5:15
+ 5:15 Петрин-1 4:2, Рим 14:7-8
+ 5:17 Рим 6:4, Ачмиш 21:5
+ 5:18 Рим 5:10-11, Колосс 1:20
+ 5:19 Рим 4:8
+ 5:20 Эфес 6:20

+ 5:21 Югь. 8:46, Петрин-1 2:22, Югьандин-1 3:5, Жугьдариз 4:15, Рим 8:3, Рим 1:17, Рим 4:25, Коринф-1 1:30

+ 6:1 Коринф-1 3:9

+ 6:4 Ляхнар 9:16, Ляхнар 16:23, Ляхнар 17:5, Коринф-2 11:23-27

+ 6:7 Коринф-2 10:4, Эфес 6:11-17
+ 6:8 Рим 3:8
+ 6:9 Коринф-2 4:11
+ 6:10 Югь. 16:22, Ляхнар 3:6
+ 6:13 Коринф-1 4:14
+ 6:14 Эфес 5:7, Югьандин-1 1:6
+ 6:15 Коринф-1 10:21
+ 6:16 Эфес 2:21, Коринф-1 3:16-17,
+ 6:18 2 Пачч. 7:14
+ 7:1 Югьандин-1 3:3
+ 7:2 Ляхнар 20:33
+ 7:3 Филипп 1:7
+ 7:4 Колосс 1:24
+ 7:5 Коринф-2 2:13, Коринф-2 4:8

+ 7:6 Коринф-2 1:4, Коринф-2 2:13, Коринф-2 8:6, Коринф-2 12:18

+ 7:8 Коринф-2 2:2-4
+ 7:10 Матт. 5:4,
+ 7:12 Коринф-1 5:1-2, Коринф-2 2:4
+ 8:2 Марк 12:44
+ 8:3 Коринф-1 16:2
+ 8:4 Рим 15:26
+ 8:6 Коринф-2 2:13, Коринф-2 7:6
+ 8:7 Коринф-1 1:5
+ 8:8 Коринф-1 7:6
+ 8:9 Якьубдин 2:5, Филипп 2:6-7
+ 8:10 Коринф-1 7:25
+ 8:12 Марк 12:43-44, Лк. 21:3
+ 8:14 Ляхнар 4:34
+ 8:24 Коринф-2 7:4
+ 9:1 Рим 15:25
+ 9:3 Коринф-2 8:6, Коринф-1 16:2

+ 9:6 Насигьятар 11:24-25, Лк. 6:38, Галат 6:7

+ 9:8 Филипп 4:19
+ 9:11 Коринф-1 1:5
+ 9:13 Матт. 5:16, Петрин-1 2:12
+ 10:1 Матт. 11:29

+ 10:2 Коринф-1 4:21, Коринф-2 13:2, Коринф-2 13:10

+ 10:4 Коринф-2 6:7, Эфес 6:11
+ 10:7 Коринф-1 3:23, Галат 3:29
+ 10:8 Коринф-2 13:10
+ 10:10 Коринф-1 1:17
+ 10:17 Коринф-1 1:31
+ 10:18 Рим 2:29, Коринф-1 4:5
+ 11:1 Коринф-2 5:13
+ 11:2 Эфес 5:27, Ачмиш 14:4

+ 11:3 Эвел 3:1, Эвел 3:4, Югь. 8:44, Тимофейиз-1 2:14

+ 11:4 Галат 1:6
+ 11:5 Коринф-2 12:11
+ 11:6 Коринф-1 1:17, Коринф-2 10:10
+ 11:7 Коринф-1 9:18
+ 11:9 Коринф-2 12:13, Филипп 4:15
+ 11:10 Рим 9:1, Тимофейиз-1 2:7

+ 11:13 Филипп 1:15, Ляхнар 20:30, Петрин-2 2:1, Ачмиш 2:2

+ 11:14 Галат 1:8
+ 11:15 Филипп 3:19
+ 11:16 Коринф-2 5:12
+ 11:18 Филипп 3:3-4
+ 11:19 Коринф-1 4:10
+ 11:20 Галат 2:4, Галат 4:3
+ 11:22 Рим 11:1, Филипп 3:5
+ 11:23 Коринф-1 15:10, Коринф-2 6:4-5

+ 11:25 Ляхнар 16:22-23, Ляхнар 14:19, Ляхнар 27:41-44

+ 11:26 Галат 2:4

+ 11:27 Ляхнар 18:3, Фессалоник-1 2:9, Фессалоник-2 3:8, Коринф-1 4:11

+ 11:29 Коринф-1 9:22

+ 11:32 Ляхнар 9:24-25

+ 12:1 Коринф-2 5:12, Коринф-2 11:16, Галат 1:12, Галат 2:2, Эфес 3:3

+ 12:10 Марк 10:30, Матт. 5:11-12, Рим 5:3
+ 12:11 Коринф-1 15:8-9, Коринф-2 11:5
+ 12:12 Ляхнар 15:12, Рим 15:19
+ 12:13 Коринф-2 11:9
+ 12:14 Коринф-2 13:1, Коринф-1 10:33

+ 12:15 Филипп 2:17, Колосс 1:24, Фессалоник-1 2:8

+ 12:16 Коринф-2 11:9
+ 12:18 Коринф-2 8:6, Коринф-2 8:18
+ 12:19 Рим 1:9, Рим 9:1, Коринф-1 14:26
+ 12:21 Коринф-1 5:1, Коринф-1 6:18
+ 13:1 Коринф-2 12:14, Матт. 18:16
+ 13:4 Рим 6:4
+ 13:9 Коринф-1 4:10
+ 13:10 Коринф-2 10:8

+ 13:11 Марк 9:50, Рим 12:18, Фессалоник-1 5:13, Рим 15:33, Рим 16:16

+ 13:12 Рим 16:16, Филипп 4:22

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=TBN

Читин гафар

Читин гафар

1. А

2. В

3. Г

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. С

13. У

14. Ф

15. Х

16. Ш

Аллагьдин Агълиж – Иса Месигьдин ччвурарикан саб, фицики гьарсар касдин гунгьарихъанди Думу, агълижси, хачриин гъурбан гъахьну.

Аллагьдин Паччагьлугъ – Аллагьдин гьюкмин девир. Аллагьдин Паччагьлугъдиъ учӀвуб – Аллагь чпин паччагь вуди хьуб. Жараси – женнет.

Аллагьдин хал – Ерусалимдиъ ади гъабхьи Гирами дарамат. Анжагъ гьадушваътӀан жугьдари Аллагьдиз гъурбнар хури гъахьундар ва гьацира машкврариз гьадушвазтӀан уч шули гъахьундар. Сифте думу Дарамат ихь девир гъяйиз 10-пи аьсриъ Сулейман паччагьдин девриъ дивну. Хъасин, ихь девир гъяйиз 5-пи аьсриъ, жугьдар Вавилондиан йисирвалиан гъафиган, дарабгънайиб тазатӀан дивнийи. Ихь деврин 1-пи аьсриъ Гьирод паччагьди Дарамат жараси тикмиш гъапӀнийи. Исайи улихь ккимиди дупнайиси, ихь деврин 70-пи йисан му дарамат Римдин кьушмари ккидипнийи ва дидхъанмина таза алапӀундайи.

Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар) – Иса жилиина гъяйиз, Аллагь садар жугьдаризтӀан аьгъяди гъахьундар, гьаз гъапиш Аллагьди Учв дурариз Къанундилантина аьгъю гъапӀну, имбуну халкьариз аьгъяди гъахьундар, я Аллагь аьгъяди ккунди гъахьундар, аьгъяди ккунидар жугьуд халкьдик ктикьури гъахьну.

Аьлимар – лигай: къанунчйириз.

Аьхюну малла – жугьдарин диндин кӀулин гъуллугъчи. Кюгьне Йикьрарин вахтари дурари халкьди гъапӀу гъурбнар кьабул апӀуйи ва Аллагьдиз ургуйи.

Вакилар – Аллагьди кадагънайи ва гьаънайи адмийир. Исайи гьамци, Чав ктагъу ва Чахъди лицури гъахьи 12 ученикдиз кӀуйи. Дурари инсанарихьна Ужувлан хабар рубкьну ккундийи.

Гирами китабар – Гирами Рюгьниинди дидикӀнайи вари китабар: Мусайин хьуб китаб, Пайгъамбрарин китаб, Мяълийирин китаб ва ЦӀийи Йикьрарин китаб.

Гирами чадур, Шагьидвалин чадур – Аллагьдиз хал дивайиз Дугъаз икрам апӀрушв ва гъурбнар хрушв. Думу, Аллагьди гъапибси, дапӀнайиб вуйи. Му мици Кюгьне Йикьрарин вахтари гъабшиб вуйи.

Гунгьар гардандиъ дисуб – Аллагьдин улихь жвуван гунгьарин гъавриъ ахъуб ва цӀийи, гунгьар ктру уьмур ккебгъуб.

Гъурбан апӀрушв – жилихьан ягъалди, гъвандикан, батӀрикан ясана рукькан дапӀнайишв. Гъурбан гъапӀуб гьадушвʼин дипуйи ва Аллагьдиз убгуйи. Иса жилиина дуфнайи вахтна, гъурбан апӀрушв Аллагьдин хулаъ айи. Душвʼин гъурбан гъапӀуб убгуз Аллагьдин гъуллугъчйиризтӀан (маллйир) ихтияр ади гъабхьундар.

Давудрин Насил – Месигьдиз гьаци кӀуйи. Думу Давуд паччагьдин насларикан духьну ккундийи.

Динар (динарий) – улихь вахтари сад йигъандин зегьметнахъ тувру кьимат.

Заан диванхана (синедрион) – жугьдарин диван апӀру гьюкум айи заан мажлис. Думу 70 касдикан ибарат вуйи. Иса жилиин ва жугьдар Рим вилаятдин гьюкмикк ккайи вахтна, заан диванханайин кӀулин къарар, анжагъ жугьдарин жилариин али Рим гьюкмин ихтияр гъабхьиган, кьувватнаъ убчӀвуйи.

Зилотар – жугьдарин диндин саб десте. Дурариз жара миллетарихьан жугьдарин дин марцциди уьбхюз ва Римдин гьюкмиккан Израиль дявдиинди азад апӀуз ккундийи.

Инсаниятдин Бай – Кюгьне йикьрарин китабариъ Месигьдиз гьаци кӀуйи. Исайи, Чаз гьамци кӀури, Учв Месигь вуйиб улупнийи. Сакьюдар Гирами китабариъра Месигьдиз гьаци кӀура.

Къанун – Муса пайгъамбриз Аллагьди туву табшуругъар айи Гирами китабарин кюгьне саб пай. Дидиз Таврат, Тора вая Мусайин хьуб китаб кӀури шулу.

Къанун тамам апӀуб – вари жугьдарин буржи. Думу Къанундиъ, адми фици яшамиш духьну ккундуш, уьмриъ фу гъадагъа вуш, жара гьюкуматдиндарихъди фици духьну ккундуш, мидланна гъайри, гизаф кьадар аьдатарикан, хурагарикан ва жара гизафубдикан дибикӀна.

Къанунчйир – инсанариз Къанундин къайдйир улупру гъуллугъчйир. Жугьдарин дурариз аьхю гьюрмат айи.

Лавшарин машквар – Пасха машкврихъан дишла ургуд йигъан тебрик апӀру машквар. Думу вахтна анжагъ дун ктру уьлтӀан (лавшартӀан) дитӀну ккундайи.

Левитар – дурар Аллагьдин гъулугъчйир (маллйир) даршра, дурари, Аллагьдин хулаъ мукьмар йивури, Аллагьдин ад за апӀури, гъурбан апӀурайи гьяйванатар ургуз ва жара ляхнариз кюмекчйир гъахьну. Мидланра гъайри, дурари Къанундин дарсар туври гъахьну ва халкьдин арайиъ дурар мялимарси вуйи. Мици Левийин тухмиан вуйи адмийиризтӀан апӀуз ихтияр ади гъабхьундар.

Маллйир – Ерусалимдиъ айи Аллагьдин хулан гъуллугъчйир. Дурарин вазифа, Къанундиъ улупнайиганси, гъурбнар хуб, ургуб вуйи.

Манна – Мусайин хиликкди гъумран чюллериъ Израиль халкь уьгънайи вахтари Аллагьди дурариз завʼан гьапӀри гъабхьи хураг.

Месигь – Гирами китабариъ улупнайиси, инсанар уьрхбан бадали Аллагьдихьан Дуфнайир.

Мист – Гирами китабар урхбан ва гьацира ккарагбан бадали жугьдар уч шлу хал. Жугьдарин мистаъ гьар султ йигъан уч шуйи. Мистариъ Кюгьне йикьрар урхуз ва дурарин мяна ктибтуз гьар жугьуддиз ихтияр ади гъабхьну. Жугьдар яшамиш шлу гьар шагьриъ, гъулаъ мистар ади гъахьну. Аьдат вуйиси, дурарин яшайиш гьаддилан илтӀибкӀнайи, ва мистан аьхюрра варитӀан гьюрматлу кас шули гъахьну.

Мяълийирин китаб – Гирами китабарикан саб. Дидиз 150 мяъли дахил шула. Дурари Аллагьдин аднакан, аьжаликкан адмийир уьрхюзди Аллагьдиз баркаллагьнакан, Аллагьдин зурбаваликан, Аллагьдиз ккарагбакан кӀура.

Налукар уч апӀрур – Къанун дюрюбхди, Римдин хазнайиз пул уч апӀру жугьдар. Дурар тмуну жугьдариз лап даккни инсанар вуйи.

Пайгъамбрар – Аллагьдин гафар деерхьну, дурар адмийириз ктитрудар. Пайгъамбрар Иса гъяйиз ади гъахьну. Аллагьдин пайгъамбар жугьуд адмийикантӀан шлуб дар, гьаз гъапиш Аллагьди гьадму Чан халкьдигъянтӀан пайгъамбрар гъядягъюри гъахьундар, фицики дурари Аллагьдин Къанун хъапӀуз улупури гъахьну. Пайгъамбрарин китабар Кюгьне йикьрарин пайназ дахил шула.

Пасха – Египетдин лукӀʼваликкан ата-бабйир азад хьувал кӀваина хру жугьдарин кӀулин машквар. Пасхайин машквар гьар хьадукра апрелиъ Ерусалимдиъ къайд апӀуйи. Пасхайин хурагназ, аьдат вуйиси, агълиж дубккну ккундийи.

Саддукйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари КъанундизтӀан гъуллугъ апӀури гъахьундар. Гьаддиз лигну, дурар гъачӀидар чӀиви хьувалихъ хъугъри гъахьундар, фицики, чпи фикир апӀурайиси, Къанундиъ дидкан дибикӀну адруган.

Султ йигъ – гирами ва гьяфтайин аьхиримжи йигъ. Му йигъ марцци йигъ вуди гьисаб апӀурайи. Къанундиз лигну, султ йигъан лихуз гъадагъа апӀурайи. Жугьдарин ригъ алабхъбан кьяляхъ закурин йигъ ккебгъуйи. Гьаддиз, жвуми йигъан ригъ алабхъбалан кьяляхъ тап султ йигъан ригъ алабхъайизкьан лихуз ихтияр ади гъабхьундар, думу йигъ Аллагьдиз бахш дапӀну ккундийи.

Ужувлан хабар – Аллагьди тувнайи Гаф. Гьадму Гаф уьмриз Аллагьди Иса Месигьдилантина арайиз гъабхну. Гьадгъулантина вари инсаниятдиз чпи уьрхюз рякъ ачмиш гъабхьну – магьа Аллагьдихьан дуфнайи Ужувлан хабар жилариин гьарсар касдиз.

Ученикар (Исайин) – Исайихъ хъугънайидар, Дугъан терефкрар, Дугъан гаф агъю апӀурайидар ва Дугъан рякъ дибиснайидар.

Фарисйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари Къанундиъ улупнайиб гьярф-гьярфнаъди тамам апӀуйи. Халкьдин арайиъ дурарин аьхю гьюрмат айи. Дурар, чпин аьгъювализ лигну, гизаф фурс кайидар вуйи.

Хач – иливбан ишараси чиб-чпик китӀнайи кьюб хамхар. Дурарикан сабунуб жилиъ убсуйи, хъа гьатмунуб дидик кабсуйи. Рим гьюкми тахсиркрар гьацдар хачарик карсуйи. Адмийирикан аьзабар кчӀюкьбан бадали, дурари дурар хачрак кьумар йивну карсуйи ва йикӀайизкьан гьаци кирхну гъитуйи.

Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар – му гаф кьюб мянайиинди ишлетмиш апӀури шулу: 1) Саб йишвахь уч шлу Иса Месигьдихъ хъугъру адмийир. 2) Вари дюнʼя вуйибси яшамиш шулайи Исайихъ хъугъру адмийир.

ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар) – бегьер ккадабцӀбалан кьяляхъ апӀру машквар. Жугьдари думу машквар, Азадвалин (Пасхайин) машкврихъан хьцӀурпи йигъан тебрик апӀури шулу.

Штуан апӀуб – гунгьар гардандиъ дисбан ва гунгьарихьан марцц хьпан лишан вуди, штукк ккеркну, таза беден хъибшу мисал вуди, ккудучӀвуб. Мици, Аллагьди дупну, Исайин терефкрари апӀури шулу, гьаз гъапиш Исайихъ хъугърур гъашигантӀан женнетагьли хьуз шлуб дар. Му аьдатну инсан Аллагьдиз бахш гъахьивал ва цӀийи уьмур ккебгъувал улупура.

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

1. Аюб

2. Вавилон

3. Гоморра

4. Гьарун

5. Гьирод

6. Давуд

7. Ибрагьим

8. Ильяс

9. Исакь

10. Мелхиседек

11. Муса

12. Нюгь

13. Сарай

14. Содом

15. Сулейман

16. Юнус

17. Якьуб

Ччвурар

Аюб – аьгь апӀуз даршлу аьзабар аьгь гъапӀу кас. Дугъкан, «Кюгьне Йикьрарин» «Аюб» китабдиъ дибикӀна.

Вавилон – Иса Месигь гъяйиз улихьна вахтари Вавилон вилаят жугьуд халкьдин лап яман душман вуди гъабхьну. ЦӀийи Йикьрарнаъ «Вавилон» кӀуру гаф саспи йишвариъ иблисдин вая шейтӀнин гьюкум вуди ишлетмиш апӀура.

Гоморра – ДубкӀнайи (Мертвое) гьюлин гъирагъдихъ хъади гъахьи хьуб шагьрикан кьюбдиз Гоморра ва Содом кӀуйи. Гьадму шагьрариъ яшамиш шули гъахьи адмийири апӀури гъахьи гунгьариз дилигну, Аллагьди завʼан мархьси цӀана гугут дубгъну, гьадму кьюбиб шагьрар гъургну.

Гьарун – Муса пайгъамбрин аьхюну гъардаш. Аллагьдин гъуллугънаъ хьуз ва Аллагьдиз Израиль халкьдихъанди гъурбнар хуз, анжагъ Гьарундиз ва дугъан насларизтӀан ихтияр ади гъабхьундар.

Гьирод – хъади-хъади гъахьи юкьур паччагьдиин алди гъабхьи ччвур. 1. Зурба Гьирод – вари Палестина уьлкейин паччагьвал апӀури гъахьи жугьдарин паччагь. Гьадгъу паччагьвал апӀурайиган, Иса Месигь бабкан гъахьну. 2. Гьирод Антипа – Галилей уьлкейин паччагь, Зурба Гьироддин бай. 3. Гьирод Агрипа – Зурба Гьироддин балин бай (хтул). Дугъу Палестинайин аьхювал апӀурайи вахтна, Исайихъ хъугърударихъ думу ижмиди хъергри гъахьну.

Давуд – Ягьудайин тухмиан гъахьи Израилин варитӀан машгьур паччагь. Пайгъамбрари, гьякьди дюнʼяйиин паччагьвал апӀру Месигь Давудрин насларикан хьиди, кӀури, улихьмиди кӀури гъахьну.

Ибрагьим – Аллагьди гьаму пайгъамбрихъди йикьрар гъийитӀнийи. Израиль халкь гьамгъулантина ккебгъра. Ибрагьим Аллагьдихъ хъпехърур, Аллагьдиин хъугъʼвал алир вуйи, ва Аллагьди думу дугъри кас вуди гьисаб гъапӀну.

Ильяс – Кюгьне йикьрарнан вахтари гирамидарикан сар ва адлу пайгъамбар. Думу чӀивидимиди аьршариз гъурхну. Израиль гьюкуматдин аьхюр вуйи Ахавдина дугъан хпири кучӀлин аллагьариз икрам апӀурайиган, Ильясди дурариз Аллагьдин гафар гъапнийи. Гьаму дюнʼяйиз гъюз Месигь гьязур гъапӀур Ильяс ву.

Исакь – Ибрагьимдинна Сарайин бай.

Мелхиседек – Салим кӀуру йишван паччагь, Аллагьдин гъуллугънаъ айир. Ибрагьим пайгъамбри дугъаз, дявдиъ гъалиб духьну гъюрури, чахь хьайибдикан йицӀубпи пай тувнийи. Гьаддин кьяляхъ, Ибрагьимдиз ужʼвал апӀин кӀури, Мелхиседек Аллагьдиз ккарагнийи.

Муса – пайгъамбар, жугьдарин варитӀан машгьур кас, дурарин аьхюр. Дугъу чан халкь, жугьдар, Египетдин йисирваликкан ккадаъну. Дугъу Аллагьди туву Къанун чан халкьдихьна гъурубкьну.

Нюгь – пайгъамбар. Аллагьди, гьадмугандин дюнʼя, илипну шид, ккидипайиз, Нюгьдиз гими апӀин гъапну. Гьадиъди думу ва дугъан хизан Аллагьдихъ хъугъувалилантина аьжалнаккан гъюрхну.

Сарай – Ибрагьим пайгъамбрин хпир, Исакьдин дада.

Содом – лигай: Гоморрайиз.

Сулейман – Давудрин бай. Давудрин кьяляхъ Израиль уьлкейин паччагь. Сулейман паччагь вуйиган, Израиль гьюкумат гизаф девлетлу ва кьувватлу шулу. Сулейманди Ерусалимдиъ Аллагьдиз сабпи хал (дарамат) дивру.

Юнус – пайгъамбар, шубуд йигъан балугъин фуниъ ади гъашир.

Якьуб – Исакьдин бай, дугъаз Израилра кӀури шулу.

Картйир

Картйир

Картйир

1. Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

2. Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

3. Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

4. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

5. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

6. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

7. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

Шиклар

Шиклар

1. ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

2. ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

3. СИНАЙ ДАГЪ

4. КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

5. ФАВОР ДАГЪ

6. НАЗАРЕТ

7. ВИФЛЕЕМ

8. ЯРДАН

9. КАПЕРНАГЬУМ

10. ГАЛИЛЕЙИН КАНА

11. ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

12. ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

13. ВИФАНИЯ

14. РИМДИН КОЛИЗЕЙ

ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

Сулейманди диву Аллагьдин хал алди гъабхьишв. Гьамус мушв'ин Уьмран мист ал.

ЕРУСАЛИМ. ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ (ригъгьудубчӀврушвхъан)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

Хьа Ерусалимдиз багагь гьашиган, дидиз лигури, Иса гъишу. (Лк. 19:41)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

СИНАЙ ДАГЪ

Агъа зав'ан Синай дагъдиина, дидин кӀакӀниина гъафи. Агъайи Мусайизра душв'ина дих гьапӀу. Аскканзина думура ккудучӀву. (Адаувал 19:20 )

СИНАЙ ДАГЪ

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

Дурар вари Сиддим дерейиъ кдикьнийи. Гъамус душвайишв Кьилзи гьюли ккапӀна. (Хьувал 14:3)

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

ФАВОР ДАГЪ

Кафарира къиблара Уву яратмиш гьапӀунва; Фавор ва Ермон дагъарра Яв Черниин жадвалия а. (Мяыл, 13)

ФАВОР ДАГЪ

НАЗАРЕТ

Хьа йиргьубли ваз улубкьиган, Аллагьди, Галилей уьлкейиъ айи Назарет кӀуру шагьриз, Давудрин тухмиан вуйи Юсуф кӀуру касдиз хъирснайи шурагьна Жабраил малайик гьаъру. Шуран ччвур Мар'ям вуйи. (Лк. 1:26, 27)

НАЗАРЕТ

ВИФЛЕЕМ

«Увура, Вифлеем, Ягьудия юрднан шагьрарин арайиъ сабдииндира бицӀиб дарва, фицики ув'ан удучӀвиди Йиз Израилин халкь уьрхру Аьхюр». (Матт. 2:6)

ВИФЛЕЕМ

ЯРДАН

Гьадму вахтна Ягь'яйихьна Галилей уьлкейиан Иса гъюру. (Матт. 3:13)

ЯРДАН

КАПЕРНАГЬУМ

Думу, Назаредиан удучӀвну, Забулун ва Нафталим кӀуру юрдарин аьтрафариъ айи Галилей гьюлин гъирагъдихь хьайи Кафернагьумдиъ дергру. (Матт. 4:13)

КАПЕРНАГЬУМ

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

Кьюд йигълан Галилей уьлкейин Кана шагьриъ сумчир шулу. Душваъ Исайин дадара айи. (Югь. 2:1)

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

Ягьудия уьлке гъибтну, Агъа хъана Галилей уьлкейиз гъягьюру. Дугъан рякъ Самария юрднаантина вуйи. (Югь. 4:3, 4)

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯК

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

Сабан, Аллагьдин гаф ебхьбан бадали, халкь Исайилан илтӀишуру, хъа Думу Учв Генисарет гьюлихъ дийигьну... (Лк. 5:1)

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

ВИФАНИЯ

Пасхайин машквар ккебгъуз йирхьуд йигъ ккимиди, Иса, Чав чӀиви гъапӀу Лазар яшамиш шулайи Вифанияйиз гъюру. (Югь. 12:1)

ВИФАНИЯ

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

МЕСИГЬДИН ТЕРЕФКРАРИЗ АБЗАБ-АБЗИЯТАР ТУВНУ, ГЪИРМИШ ГЪАПШУ ЙИШВ.

Хьа узуз... Исайикан шагьидвал дапӀну ва Аллагьдин Гафналантина ккахьну, кӀулар алдатӀнайи рюгьяр гъяркъзуз. Мурар, вягьши гьяйванатдиз, я дидин су- ратназ икрам дарапӀдар ва унтҐин, ясана хил'ин лишан капӀуз гъидритдар ву. (Ачмиш. 20:4)

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

Table of Contents

ЦӀийи Йикьрар: Коринф-2

Сифте гаф

Коринф-2

- Коринф-2
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13

Читин гафар

- Аллагьдин Агълиж
- Аллагьдин Паччагьлугъ
- Аллагьдин хал
- Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар)
- Аьлимар
- Аьхюну малла
- Вакилар
- Гирами китабар
- Гирами чадур, Шагьидвалин чадур
- Гунгьар гардандиъ дисуб
- Гъурбан апӀрушв
- Давудрин Насил
- Динар (динарий)
- Заан диванхана (синедрион)
- Зилотар
- Инсаниятдин Бай
- Къанун
- Къанун тамам апӀуб
- Къанунчйир
- Лавшарин машквар
- Левитар
- Маллйир
- Манна
- Месигь
- Мист
- Мяълийирин китаб
- Налукар уч апӀрур
- Пайгъамбрар
- Пасха
- Саддукйир
- Султ йигъ
- Ужувлан хабар
- Ученикар (Исайин)
- Фарисйир
- Хач
- Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар

- ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар)

- Штуан апӀуб

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

- Аюб
- Вавилон
- Гоморра
- Гьарун
- Гьирод
- Давуд
- Ибрагьим
- Ильяс
- Исакь
- Мелхиседек
- Муса
- Нюгь
- Сарай
- Содом
- Сулейман
- Юнус
- Якьуб

Картйир

- Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

- ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ
- ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ
- СИНАЙ ДАГЪ
- КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ
- ФАВОР ДАГЪ
- НАЗАРЕТ
- ВИФЛЕЕМ
- ЯРДАН
- КАПЕРНАГЬУМ
- ГАЛИЛЕЙИН КАНА
- ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ
- ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)
- ВИФАНИЯ
- РИМДИН КОЛИЗЕЙ